melk niet gezond‘Melk is goed voor elk’, toch? Nee, melk is eigenlijk helemaal niet zo waardevol als met name het Voedingscentrum ons probeert te vertellen. De witte motor blijkt vol met zand te zitten, maar zorgt er op een slimme manier voor dat we toch steeds meer melk consumeren.

Uit diverse wetenschappelijke studies blijkt dat melk net als bijvoorbeeld bepaalde soorten yoghurt en kaas geen voedingsstoffen bevatten die we niet beter kunnen verkrijgen uit andere vormen van voeding. Wat dat betreft hebben we melk helemaal niet nodig binnen ons voedingspatroon. Sterker nog, het wetenschappelijk onderzoek geeft aan dat melk zelfs schadelijk kan zijn en het verstandig is om hier slechts in beperkte mate (of helemaal geen) gebruik van te maken, om zo gezond mogelijk door het leven te gaan.

Nadelen van melk

  • Melk heeft een aantal nadelen voor onze gezondheid. Het opvallende is dat de mens van nature niet goed tegen melk kan, we zijn hier intolerant voor. Het is wat dat betreft niet vreemd dat veel mensen last hebben van een intolerantie of een allergie voor producten op het gebied van zuivel.
  • De nadelen van melk hangen onder andere samen met de manier waarop de melkkoe door het leven gaat. De stress die een rund ervaart zorgt ervoor dat er meer stresshormonen aanwezig zijn, die terugkomen in de melk. Des te groter dit aantal hormonen, des te lager de weerstand en des te groter de kans op infecties en daardoor de toediening van antibiotica. Dit betekent dat de melk die we drinken in veel van de gevallen een stuk minder ‘puur’ en gezond is dan we denken. Met name de melk van koeien uit fabrieksmatige en stressvolle melkfabrieken bevat veel schadelijke stoffen, aangezien de koeien daar enorm veel stress ervaren.
  • Wil je de nadelen van melk tot een minimum beperken? Dan is het in ieder geval verstandig om gebruik te maken van biologische melk en melkproducten. Het aantal stresshormonen in de melk zal dan meevallen, al neemt dat niet weg dat de voordelen van melk nog altijd teniet worden gedaan door wetenschappelijk onderzoek. Calcium uit melk neemt ons lichaam maar moeilijk op, waardoor het botontkalking eerder bevordert dan dat dit ons helpt om dat tegen te gaan. Daarnaast bestaan er studies die aangeven dat er een verband bestaat tussen het consumeren van melk en het ontwikkelen van bepaalde vormen van kanker.

Wat zit er in melk?

Om de effecten van melk op onze gezondheid beter te begrijpen is het verstandig om na te gaan wat er in de melk zit. In melk komen we bijvoorbeeld eiwitten, calcium en enkele B-vitamines tegen. Van calcium weten we inmiddels dat ons lichaam dit maar moeilijk op kan nemen, het lichaam heeft minder calcium nodig dan vaak gedacht wordt. De eiwitten en B-vitamines blijven over, al staat daar aan de andere kant een lijst van minder gezonde voedingsstoffen tegenover.

Op het moment dat we een glas melk drinken nemen we bijvoorbeeld veel verzadigde vetten in, die schadelijk zijn voor onze gezondheid. Bovendien bevat een glas melk gemakkelijk 100 kilocalorieën per glas, waardoor we dit kunnen vergelijken met een glas frisdrank. Het is verstandiger om de eiwitten en B-vitamines net als het calcium in te nemen via bijvoorbeeld groenten, noten, vis, mager vlees en paddenstoelen. Maak daarnaast bijvoorbeeld gebruik van peulvruchten en sojaproducten.

Melk bevat tenslotte een bepaalde hoeveelheid water, die we nodig hebben om voldoende vocht in te nemen. Het is verstandig om melk niet te vervangen door frisdrank, maar gebruik te maken van bijvoorbeeld groene thee, water, zwarte koffie of witte thee. Je zorgt er op die manier voor dat je voldoende vocht in zal nemen, terwijl het aantal schadelijke stoffen beperkt blijft. Met name groene thee bevat veel anti-oxidanten en andere waardevolle voedingsstoffen, waardoor je zo lang mogelijk jong en gezond kunt blijven.

Wetenschappelijke publicaties over melk

Er bestaan verschillende wetenschappelijke publicaties over melk, al haalt bijvoorbeeld het Voedingscentrum er hier slechts een aantal van aan. Hier komen we later op terug, laten we eerst eens kijken naar de publicaties die zij liever niet aan het grote publiek bekend maken. Het gaat bijvoorbeeld om het artikel ‘Milk, dietary calcium, and bone fractures in women’, uit de Journal of Public Health uit 1997. Hieruit blijkt dat er geen verband bestaat tussen de verhoogde inname van melk of calcium en de vermindering van het aantal fracturen waar de respondenten mee te maken hadden. Het lijkt er wat dat betreft op dat melk ons helemaal niet helpt om botontkalking tegen te gaan en we juist op dienen te passen met de schadelijke stoffen die we hierin terugvinden.

Een Zweeds onderzoek naar de relatie tussen de consumptie van zuivel en eierstokkanker geeft aan dat de inname van 4 zuivelproducten per dag een groter risico geeft op deze vorm van kanker. Het is wat dat betreft daadwerkelijk gevaarlijk om teveel zuivelproducten op een dag in te nemen, waarbij melk een belangrijke rol speelt. Dit artikel uit The American Journal of Clinical Nutrition krijgt geen aandacht van bijvoorbeeld het Voedingscentrum, waar men zich vooral laat leiden door de onderzoeken gefinancierd door de voedingsmiddelenindustrie zelf.

Advies van het Voedingscentrum

Het Voedingscentrum presenteert ons onder andere de ‘Schijf van Vijf’, waarmee we al vanaf kleins af aan zijn grootgebracht. Op deze schijf vinden we ook zuivelproducten al melk, waardoor het niet vreemd is dat we het idee hebben dat dit bijdraagt aan een goede gezondheid. Het is echter van belang om er rekening mee te houden dat het vaak de Nederlandse Zuivel Organisatie is dat de onderzoeken financiert, op het moment dat het gaat om het gebruik van zuivel. Het valt wat dat betreft te bezien of het Voedingscentrum daadwerkelijk ‘eerlijk over eten’ is, of dat zij er toch ook een andere agenda op nahouden.

Na eerdere kritiek op het gebruik van zuivel kwam het Voedingscentrum zelf met tegenberichten, bijvoorbeeld op Nu.nl. Zij schreven daar een artikel ‘Melk is wel goed voor elk’ en probeerde daarin uit te leggen dat de onderzoeken die zij gebruiken (en worden gefinancierd door de voedingsmiddelenindustrie) wel degelijk aantonen dat het verstandig is om voldoende melk in te nemen. Eén van de onderzoekers die het Voedingscentrum aanhaalt is bijvoorbeeld een hooggeplaatste medewerker bij Campina, een belangrijke zuivelproducent.

Eiwit en calcium uit melk

Heeft melk ons dan helemaal niets positiefs te brengen? Er zit wel degelijk eiwit en calcium in melk, maar dat betekent niet dat melk de ideale kandidaat is om dit in te nemen. Met name het calcium uit melk is nauwelijks bruikbaar, omdat ons lichaam er niet goed in slaagt om dit op te nemen, als het gevolg van de aminozuursamenstelling van de eiwitten die we vinden in melk. Dit zorgt ervoor dat het calcium er wel aanwezig is, maar we er niet in slagen dit daadwerkelijk op te nemen en te gebruiken.

Wat dat betreft is het verstandig om niet langer gebruik te maken van melk en op zoek te gaan naar andere bronnen van eiwitten, calcium en bijvoorbeeld B-vitaminen. Zorg er daarnaast voor dat je voldoende vocht inneemt, door bijvoorbeeld water of groene thee te drinken. Melk vormt al jaren de basis van het vocht bij ons ontbijt, maar het is verstandig om daar nu eindelijk eens van af te stappen. Wetenschappelijke studies tonen aan dat melk juist veel schadelijke gevolgen met zich meebrengt, los van het kleine voordeel dat dit eventueel op zou kunnen leveren.

Gerrit Snel is geïnteresseerd in alles dat met sport en voeding te maken heeft, hij wil jong en oud helpen aan een gezond gewicht en fit lichaam. Het is onze missie om met praktische tips zoveel mogelijk geïnteresseerden te helpen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *